Anton Valens was dit jaar veel in het nieuws vanwege de goede ontvangst van zijn laatste boek, Het Boek Ont. Zodoende kwam ik erop ook eens zijn debuut Meester in de hygiëne te lezen. Het tussenliggende boek Vis vond ik indertijd nogal apart, maar wel geslaagd. Ik kan me bepaalde scènes nog gemakkelijk voor de geest halen (veel gedoe met vissekoppen en slavinken), wat altijd een goed teken is. Meester in de hygiëne is meer alledaags en daardoor gelijk herkenbaar. Hoofdpersoon Bonne werkt voor Thuiszorg Amsterdam en beschrijft in zo'n tien hoofdstukken een aantal van zijn cliënten. Hoewel er een duidelijke rode draad door het boek loopt, lezen deze hoofdstukken soms ook als zelfstandige korte verhalen. Daarin schuilt ook de kracht van het boek denk ik. Valens trekt in elk verhaal een monument op voor een hulpbehoevende oudere. Bonne boekstaaft al hun maniertjes, onhebbelijkheden en absurde wensen. Soms wordt hij er horendol van, maar hij blijft ze altijd zien als mensen en weet sympathie voor ze op te vatten. Haat en liefde zitten vaak dicht bij elkaar: 'Net als Nieuwklap, Waghto, Ripmeester en Grijspeerde in het verleden zag ik Van Wifferen als een held van de ouderdom. Hij ontroerde me, hoewel er momenten genoeg waren dat ik hem het liefst met zijn schedel op de toetsen van het klavier zou rammen.' (p. 228)
Tijdens het lezen moest ik vaak lachen. Tegelijkertijd creeërt Valens ook een soort rust. Zijn stijl is soms plechtig - met her en der ouderwets aandoende woorden - maar ook prettig naturel.
'Mannen boven de negentig zijn een apart slag. Zichzelf douchen en zich verwennen met lotions, een pot koffie zetten of een kippenpoot braden, een stofdoek pakken of een borstel door de wc halen, kortom de verzorging van de in- en uitwendige mens en zijn leefomgeving, heeft meestal niet hun interesse. Voor mannen onder de negentig geldt overigens meestal hetzelfde.' (p. 64)
Weergeven hoe mensen praten, kletsen, ouwehoeren en klagen is iets waar Valens in uitblinkt. Plat Amsterdams pratende types beschrijft hij net zo gemakkelijk als oud chic.
'U zit in een dal,' concludeerde ik. 'Ja, in een dal,' zuchtte hij vermoeid, 'of een dip, dat zeggen ze toch ook wel: een dip?' 'Ja, inderdaad, een dip. Een dip is hetzelfde als een dal.' 'Ja, dat dacht ik al.' Hij keek gepijnigd voor zich uit. 'Ik voel me een beetje zoals mijn haar.' 'In de war, bedoelt u.' 'Ja.' (p. 148)
Iets zegt me dat hij hier zelf helemaal geen behoefte aan heeft, maar ik vind dat Anton Valens een groter publiek verdient.

7 December 2012

Augustus, 2008
Oorspronkelijk verschenen 2004




Comments

Jarenlang heb ik het geprobeerd: een tas vol met onverbiddelijke meesterwerken mee op vakantie om ze een paar weken later weer in de kast te zetten, ongelezen. Dat werkt dus niet. Wil een vakantieboek mij kunnen bekoren kan het er het beste voor zorgen dat het niet te zwaar op de hand is, gemakkelijk wegleest en hier en daar wat exotische locaties aandoet. Een definitie, kortom, van een avonturenboek. Het nieuwste boek van Anton Valens, Vis, voldoet uitstekend aan deze criteria. [...] Dit is precies wat ik wil op vakantie. Gewoon, lekker, Vis.

30 April 2009

Augustus, 2009

Comments
 

reading now


Categories