Ik had behoefte aan een goed non-fictieboek en kwam uiteindelijk uit bij Geert Maks laatste, Reizen zonder John. Hoewel ik het boek toen het uitkwam links heb laten liggen, was het nu precies wat ik zocht. Iets in de categorie prettig geschreven non-fictie, liefst met het een en ander aan geschiedenis erin verwerkt; vermakelijk én informatief. Ik had natuurlijk uit eerdere ervaring al kunnen weten dat je bij Geert Mak goed zit. Niet dat hij bloedstollende thrillers of fenomenale literatuur schrijft; hij doet het wat kalmer aan. Mak is een verteller, die niet alleen zijn eigen verhaal maar vooral ook dat van anderen kwijt wil. De tussenliggende ruimte vult hij op met leerzame historische uiteenzettingen.
In Reizen zonder John maakt Mak een rondreis door de Verenigde Staten, in de voetsporen van John Steinbeck, de bekende schrijver van Of mice and men en The grapes of wrath. Steinbeck reed in 1960 in een jeep door de VS, samen met zijn hond Charley, op zoek naar het Amerika van die tijd. Dit resulteerde in het reisboek Travels with Charley. Precies 50 jaar later, in 2010, doet Geert Mak deze reis over, op zoek naar de ziel van het huidige Amerika, maar ook naar die van Steinbeck. Een interessante methode om te laten zien wat er in de tussentijd allemaal veranderd is. Mak verweeft vakkundig zijn eigen observaties met die van Steinbeck, met als rode draad de teloorgang van small town America. Tijdens zijn tocht vermeed Steinbeck meestal grote steden. Hij voelde zich meer op zijn gemak op het platteland en in kleine stadjes. Veel van die kleine stadjes, ooit bloeiende gemeenschappen, zijn tegenwoordig verloederd. Banen werden schaars, mensen vertrokken, de middenstand verdween; wat overbleef is vaak een lege huls, vergane glorie. Amerika is nog altijd de grootste economie ter wereld, maar van het karakteristieke Amerikaanse optimisme dat in 1960 nog alomtegenwoordig was is weinig meer over.
Toch is Reizen zonder John geen pessimistisch boek, integendeel. Zo roemt Mak bijvoorbeeld het eeuwige vermogen van de Amerikanen om opnieuw te beginnen. Pak gewoon je spullen en probeer het ergens anders nog een keer is het credo; verfrissend pragmatisch. Het is duidelijk dat Mak een zwak heeft voor dit land en voor de vele gewone, hardwerkende mensen die hij tegenkomt (rijke mensen komen eigenlijk niet aan bod in het boek). Hij verwijst gretig naar de vele schrijvers die hem voorgingen in het beschrijven van Amerika. Met name de boeken van de journalist David Halberstam spraken mij hiervan aan. Maar bovenal maakt Reizen zonder John me nieuwsgierig om zelf eens dat immense land te verkennen, waarvan ik tot nu toe slechts steden heb gezien. Juist op het platteland is veel te zien. Dus huur een jeep en get your kicks on route 66.

3 Mei 2013

Atlas Contact, 2012



Comments
 

reading now


Categories