Frank Westerman - El Negro en ik

Ik was al een tijdje geleden in dit boek begonnen en had het toen weggelegd. Westermans eerdere boeken, Ingenieurs van de ziel en De graanrepubliek zijn me goed bijgebleven – zeker de eerste – maar El Negro en ik begon me te warrig. Het boek gaat over de zoektocht naar El Negro, een opgezette Afrikaan in een Spaans museum. Westerman raakt gefascineerd door deze Afrikaanse man en probeert te achterhalen hoe dit inmiddels genant bevonden museumstuk ooit in Europa verzeild geraakt is. Wie was El Negro? Westerman wisselt deze zoektocht af met fragmenten uit zijn eigen leven. Hij wilde ooit ontwikkelingswerker worden en kwam tijdens zijn studie in Jamaica en Peru. In zijn latere carrière als journalist komt hij voor een reportage ook terecht in het door burgeroorlog geteisterde Sierra Leone.
In eerste instantie raakte ik door deze uitstapjes de draad kwijt van het boek. Pas nadat ik El Negro en ik voor een tweede keer ter hand nam begon ik te begrijpen waarom Westerman voor deze fragmentarische opbouw heeft gekozen. Het gaat niet zozeer om El Negro zelf, maar om meer algemene zaken als kolonialisme, ras en slavernij. El Negro is Westermans aanleiding om verschillende van zijn interesses met elkaar te verbinden. De observaties uit zijn eerdere leven, die soms twintig jaar eerder spelen, laten zien hoe die interesses zijn onstaan.
De daadwerkelijke zoektocht naar El Negro vond ik de minst interessante stukken in het boek opleveren. Juist waar Westerman uitwaaiert, persoonlijke observaties koppelt aan eerdere reizigers en wetenschappers, daar wordt het interessant. Zo maakt hij melding van Saartjie Baartman, de ‘Hottentot Venus’, bij leven een circusattractie waar het publiek gretig op af kwam (voornamelijk vanwege haar uit de kluiten gewassen achterwerk), na haar dood geprepareerd en bewaard als wetenschappelijk curiosum. De passage over de Duitse apotheker in Zuid-Afrika, die begin 19e eeuw een zojuist begraven Afrikaanse vrouw opgraaft en haar stoffelijk overschot ingepekeld in een ton naar Europa stuurt, sprak ook erg tot de verbeelding, hoe gruwelijk ook. Het hoofdstuk in Sierra Leone bracht goede herinneringen terug aan The shadow of the sun van Ryszard Kapuscinski, een boek waar vele Afrikaanse burgeroorlogen in voorkomen.
Westerman heeft op het einde van zijn zoektocht, in Zuid-Afrika, ook een ontmoeting met Antjie Krog, wier werk ik nog niet bekend mee ben, maar waar ik wel nieuwsgierig naar werd. Naast deze schrijfster kreeg ik zin om ouder werk van V.S. Naipaul, J.M. Coetzee en Mario Vargas Llosa te lezen, plus The memory of love van Aminatta Forna, een recente roman die in Sierra Leone speelt. En, als laatste, misschien nog wat meer van Frank Westerman zelf.

Aanraders uit El Negro en ik:
    Antjie Krog – Country of my skull
    V.S. Naipaul – A bend in the river
    Mario Vargas Llosa – De geschiedenis van Alejandro Mayta
    Joseph Conrad – Heart of darkness
    Claude Lévi-Strauss – Het trieste der tropen
    Eduardo Mendoza - De stad der wonderen
    Ryszard Kapuscinski – Ebbenhout / The shadow of the sun

28 Febuari 2013

Atlas, 2005
Oorspronkelijk verschenen 2004













Comments

Comment
Your name/nickname
Your website url
Email
content_comment_captcha
This is a required field
 

reading now


Categories