Yasmina Reza - Gelukkig de gelukkigen

Als iedereen elkaars gedachten kon horen, zou de wereld er dan beter uitzien? Op papier misschien wel. In de praktijk zou het doodsaai zijn, om niet te zeggen een gruwel. De spanning in een boek als The Circle van Dave Eggers zit hem in het feit dat je kunt huiveren om een angstaanjagende, maar verzonnen wereld van totale communicatie, terwijl die wereld tegelijkertijd juist zo dichtbij is.

Tot die tijd moeten we het doen met miscommunicatie. Het verschil tussen wat we denken en zeggen en vervolgens tussen wat we zeggen en bedoelen. Dit spanningsveld is waar een schrijfster als Yasmina Reza haar inspiratie uit haalt en met succes. In Gelukkig de gelukkigen volgen we achttien personages die op verschillende manieren met elkaar verbonden zijn. Elk hoofdstuk is geschreven vanuit het perspectief van een van hen. Een voor een kom je ze tegen. Onderling vormen ze ook relaties: een huwelijk of buitenechtelijke relatie, dan wel die tussen ouder en kind of tussen vrienden. Samen vormt het een soort mozaïekboek.

Dat werkt uitstekend. Reza beeldt haarscherp uit hoe het kan dat we van vrienden denken dat ze het perfecte stel zijn, terwijl ze na afloop van een etentje geen woord meer met elkaar spreken in de auto. Omdat je in het ene hoofstuk in het hoofd van iemand zit en in een ander hoofdstuk diegene juist van een afstand kan observeren merk je hoe groot de verschillen kunnen zijn tussen hoe we over ons eigen handelen denken en hoe we overkomen. Mensen hebben vaak de beste bedoelingen, maar uiten zich niet altijd even handig.

Dit leidt vaak tot schrijnende situaties in Gelukkig de gelukkigen, maar even zo vaak tot komische momenten. Reza schetst vele moeizame, stroeve of ronduit maffe dialogen die je zo als kleine toneelstukjes voor je ziet, vaak absurdistisch van toon (ik herinner me de meesterlijke film Carnage, die op één van Reza's toneelstukken gebaseerd is). Tegelijkertijd is de tragiek nooit ver weg. Als je ziet hoeveel moeite het kost, hoeveel pijn een terloopse opmerking kan veroorzaken. Communiceren blijft haast onmogelijk en toch zullen we wel moeten. Gelukkig laat iemand als Yasmina Reza zien dat we daar allemaal last van hebben.

31 Maart 2014

De Bezige Bij, 2014
Oorspronkelijke titel Heureux les heureux, 2013
Vertaald uit het Frans door Eef Gratama
208 pagina's






Comments

Comment
Your name/nickname
Your website url
Email
content_comment_captcha
This is a required field
 

reading now


Categories