Cees Nooteboom - Paradijs verloren

(Zomerlezen 1)

Het eerste boek in de reeks Zomerlezen dit jaar werd er een van Cees Nooteboom. Een auteur die zich vorig jaar voor mij bewezen had met de geslaagde novelle Het volgende verhaal. Ik zag dat de man een heel aantal boeken van vergelijkbare lengte had geschreven en dacht dat pleit voor hem. Er zouden meer Nootebooms volgen. Voor deze vakantie koos ik Paradijs verloren, omdat dat veelbelovend begint in een vliegtuig. Toepasselijk om mee te beginnen wanneer ons vliegtuig richting Portugal zou opstijgen. Zo’n eerste vakantieboek moet aan veel voorwaarden voldoen. Het moet zeker niet te moeilijk of literair zijn; je begint aan een reis en dan moet je je niet al te zwaar concentreren. Het moet ook geen pulp zijn; het moet je wel prikkelen, zodat je in de juiste gemoedstoestand de vakantie begint.

Cees Nooteboom weet op een aangename manier het literaire met leesbaarheid te verenigen en doet dat, zoals gezegd, over het algemeen in prettig korte boeken. Aan het begin van Paradijs verloren staat het bondig verwoord: ‘Het is een dun boek, daar houd ik van. Van Calvino moeten boeken kort zijn, daar heeft hij zich meestal aan gehouden’ (p. 13). Desondanks ging het boek best een aantal dagen mee.

In een mooie stad als Porto ga je niet te veel met je neus in de boeken zitten. Met de trein van Lissabon daarnaartoe echter duurt ruim drie uur en dat is dan wel weer geschikte leestijd. Vanuit Porto ging het verder met de trein naar het noorden, naar Braga. Daar huurden we een auto en reden verder noordwaarts, om in een klein provinciestadje, Ponte de Barca genaamd (barca betekent boot, dus dat moest goed zijn), een paar dagen te blijven hangen. Nederland speelde die dag tegen Australië, maar voordat ik me installeerde in een lokaal café met televisiescherm lagen we, lezend en wel, op het rivierstrandje van Ponte de Barca.

Dat paradijs uit de titel is helemaal niet zo lastig te vinden dacht ik, maar de twee hoofdpersonen in het boek moeten er veel moeite voor doen. Een Braziliaanse zoekt na een traumatische ervaring in de favela haar heil bij de Aboriginals in Australië. Ze is gefascineerd door de tradities van de Aboriginals die zo mooi in Bruce Chatwins The Songlines zijn beschreven, door dromingen en reusachtige oerwezens. Voor een Australisch kunstproject is ze bereid gedurende een paar dagen een engel te spelen, op een geheime locatie in de stad. Een Nederlander vindt haar en voelt zich zowel gelouterd als geobsedeerd door deze hemelse verschijning. Ze verliezen elkaar uit het oog, tot de Nederlander haar terugziet in een Oostenrijks kuuroord. Ligt er geluk voor hen weggelegd of zullen ze de rest van hun leven moeten ronddolen, in de hoop elkaar nog eens terug te zien? In een interessante parallel met John Miltons Paradise lost suggereert Nooteboom dat de man en vrouw, gelijk Adam en Eva, weliswaar verbannen zijn uit het paradijs, maar dat ze uiteindelijk wel altijd elkaar zullen hebben.
Genoeg stof tot nadenken, maar niet lang... Het voetbal lonkt.

10 Juli 2014

De Bezige Bij, 2011
Oorspronkelijk verschenen, 2004
160 pagina's




Comments

Comment
Your name/nickname
Your website url
Email
content_comment_captcha
This is a required field
 

reading now


Categories